Kennisplatform
logo wij-leren.nl
Inloggen
Het Kennisplatform voor het onderwijs
Nieuw: Let op! Wij-leren.nl lanceert nieuwe website

Referentieniveau

Dossier: alle informatie over Referentieniveau

Wat is een referentieniveau?

De referentieniveaus zijn beschrijvingen van de taal- en rekenvaardigheden van leerlingen op de verschillende overgangsmomenten van het onderwijs.

Ze zijn in 2009 door de commissie Meijerinkopgesteld om ervoor te zorgen dat er in het hele Nederlandse onderwijs concrete doelen zijn om naartoe te werken. De Referentieniveaus zijn sinds 1 augustus 2010 vastgelegd in de Wet Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen.

In tegenstelling tot de kerndoelen kennen de referentieniveaus een opbrengstverplichting.

Voor het basisonderwijs gelden de referentieniveaus 1F, 2F en 1S.

Het basisniveau 1F is het niveau voor taal en rekenen dat het overgrote deel van de leerlingen aan het einde van de basisschool tenminste zou moeten beheersen. Daarnaast heeft de overheid de ambitie dat een groot deel van de basisschoolleerlingen een hoger niveau haalt: het streefniveau. Voor taal is dat het 2F-niveau en voor rekenen is het 1S-niveau.

In de vervolgopleidingen zijn de referentieniveaus vereist om het diploma te kunnen behalen.

Zo moeten VMBO-leerlingen aan het eind van de opleiding 2F beheersen om verder te kunnen naar het MBO.

Leerlingen op de HAVO moeten 3F halen bij hun eindexamen en VWO-leerlingen 4F (taal) en 3F (rekenen) om door te kunnen stromen in het hoger beroepsonderwijs of het wetenschappelijk onderwijs.

Referentieniveaus

Samengevat zijn dit de referentieniveaus voor de verschillende doelgroepen en onderwijstypen:

  • niveau 1F: fundamenteel niveau. Dit moeten alle leerlingen in ieder geval aan het einde van het (speciaal) basisonderwijs op 12-jarige leeftijd beheersen. Uitstroomniveau voor leerlingen die het onderwijs vervolgen op vmbo-bb/bk.
  • niveau 1S: in principe het uitgangspunt voor het aanbod in het basisonderwijs voor alle leerlingen, tenzij beredeneerd is vastgesteld dat 1F een passender niveau is. Uitstroomniveau voor leerlingen met vmbo-tl, havo en vwo.
  • niveau 2F: niveau dat leerlingen aan het einde van het VMBO bb/kb of MBO 1/2/3 bereikt moeten hebben. Dit is het niveau dat iedere Nederlander zou moeten beheersten om maatschappelijk te kunnen functioneren.
  • niveau 2S: niveau dat leerlingen aan het einde van het VMBO gl/tl bereikt moeten hebben.
  • niveau 3F: niveau dat leerlingen na afronding van HAVO of MBO-4 bereikt moeten hebben.
  • niveau 3S: niveau voor vwo-leerlingen die bij rekenen meer aankunnen dan 3F.
  • niveau 4F: niveau dat leerlingen na afronding van het VWO bereikt moeten hebben.
  • niveau 4S: niveau voor vwo-leerlingen die bij taal meer aankunnen dan 4F.

Overzicht van de referentieniveaus

In onderstaande afbeelding staan deze referentieniveaus weergegeven. Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster.

Referentieniveaus

1Meijerink, H. P. (2009). Referentiekader taal en rekenen.

Van kerndoel tot referentieniveau

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Laatst geactualiseerd op 12 maart 2024

Ontdek meer

Externe verwijzingen

Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
 Wij-leren.online Academie
Examencommissies in het voExamencommissies in het vo
 Medilex Onderwijs
Wat kun je wel en niet met toetsen in het onderwijs?Wat kun je wel en niet met toetsen in het onderwijs?
 Wij-leren.nl Academie
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!

Opinie

Echte vrijheid in en door het onderwijsOnderwijs dat vrij maakt - Hartger WassinkKansengelijkheid en kansrijk adviserenKlasse(n)! Over ouders, kansengelijkheid en kansrijk adviseren - Peter de Vries

Verdieping

Referentieniveaus basisonderwijsDe referentieniveaus voor het basisonderwijs - Maarten van der SteegToetsing inzetten voor kansengelijkheidSelecteren: we willen het niet, maar we doen het voortdurend - Karen HeijBeoordeling LVS-toetsen woordenschat (1)Toelichting beoordelingscriteria en beoordeling LVS-toetsen Woordenschat (1) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen begrijpend luisteren technisch lezen (2)Beoordeling LVS-toetsen Begrijpend Luisteren en Technisch Lezen (2) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen begrijpend lezen (3)Beoordeling LVS-toetsen Begrijpend Lezen (3) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen spelling taalverzorging (4)Beoordeling LVS-toetsen Spelling en Taalverzorging (4) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen schrijfvaardigheid Engels (5)Beoordeling LVS-toetsen Schrijfvaardigheid en Engels (5) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen rekenen-wiskunde (6)Beoordeling LVS-toetsen Rekenen-Wiskunde (6) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen hoofdrekenen en overig (7)Beoordeling LVS-toetsen Hoofdrekenen en overige specifieke vaardigheden (7) - Corine TreffersOverzicht LVS-toetsen en toelichtingOverzicht LVS-toetsen en toelichting - Corine TreffersBeoordeling LVS toetsen Welk LVS past bij jouw school? - Keuzehulp bij het kiezen van een LVS - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen woordenschat (1)Toelichting beoordelingscriteria en beoordeling LVS-toetsen Woordenschat (1) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen begrijpend luisteren technisch lezen (2)Beoordeling LVS-toetsen Begrijpend Luisteren en Technisch Lezen (2) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen begrijpend lezen (3)Beoordeling LVS-toetsen Begrijpend Lezen (3) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen spelling taalverzorging (4)Beoordeling LVS-toetsen Spelling en Taalverzorging (4) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen schrijfvaardigheid Engels (5)Beoordeling LVS-toetsen Schrijfvaardigheid en Engels (5) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen rekenen-wiskunde (6)Beoordeling LVS-toetsen Rekenen-Wiskunde (6) - Corine TreffersBeoordeling LVS-toetsen hoofdrekenen en overig (7)Beoordeling LVS-toetsen Hoofdrekenen en overige specifieke vaardigheden (7) - Corine TreffersOverzicht LVS-toetsen en toelichtingOverzicht LVS-toetsen en toelichting - Corine TreffersAdaptief toetsen: een droombeeld?Soms nuttig, soms niet: Adaptief toetsen genuanceerd - Karen HeijZes manieren om leerlingen te helpen wiskunde te begrijpenZes manieren om leerlingen te helpen wiskunde te begrijpen - Matthew BeyranevandZes manieren om leerlingen te helpen wiskunde te begrijpenZes manieren om leerlingen te helpen wiskunde te begrijpen - Matthew Beyranevand

Dossiers

Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief.

Uw onderwijskundige kennis blijft op peil door 3500+ artikelen.